Options

Content elements:
Slideshow background:
Bottom:
Footer:
Link Color:
Color suggestions:
Header Style:
Google Fonts
expand

วัตถุชิ้นเอก

พระราชลัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

เป็นชุดตราประทับ ทำจากงาช้างประดับพระสังวาลเพชร ทรงรี ขนาดกว้าง ๕.๔ ซม. ยาว ๖.๗ ซม. สูง ๘.๐ ซม. แสดงรูปพระแสงศรสามองค์วางอยู่บนราวพาด เหนือขึ้นไปเป็นรูปจักรและตรีศูล อันหมายถึง ดวงตรามหาจักรีบรมราชวงศ์ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ  เบื้องซ้ายและเบื้องขวาของราวพาดพระแสงศร ตั้งบังแทรกสอดแทรกด้วยลายกระหนกอยู่บนพื้นตอนบนของดวงตรา

นอกจากนี้ยังประกอบไปด้วยตราประทับพระราชลัญจกรประจำพระองค์ขนาดย่อม กว่า ขึ้นองค์หนึ่ง และพระราชลัญจกรพระธำมรงค์ประจำครั่งด้วยอีกองค์หนึ่ง ใช้สำหรับประทับกำกับพระปรมาภิไธย ซึ่งพระราชลัญจกรพระธำมรงค์นี้ จะแสดงรูปพระแสงศรสามองค์บนหน้าทองคำเพื่อประทับครั่งปิดหลังซองพระราชหัตถ เลขา

 

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงออกแบบจากพระนามเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ซึ่งเป็นพระนามเดิมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยนำมาจากความหมายของศัพท์คำว่า เดชน์ แปลว่า ลูกศร พระแสงศรสามองค์นี้สันนิษฐานว่าเป็นพระแสงศรที่ใช้ในพระราชพิธีศรีสัจจปาน กาล คือถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ประกอบไปด้วยพระแสงศรพรหมาสตร์ พระแสงศรประลัยวาต และพระแสงศรอัคนิวาต

Logo07

หินทับกระดาษ

เป็นหินอ่อนทรงกลมสีน้ำตาล ด้านล่างปลายตัด ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๘.๓ ซม. สูง ๕ ซม. ด้านบนปรากฏรูปงูลงยาสีเขียว ซึ่งน่าจะสื่อความหมายถึงพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดังนี้

  • งู หมายถึง ปีนักษัตรพระราชสมภพ คือ ปีมะเส็ง
  • สีเขียว หมายถึง สีประจำวันพระราชสมภพ คือ วันพุธ

ที่รองเศษพระโอสถมวน

ประกอบไปด้วยที่รองเศษพระโอสถมวนรูปไข่ ทำจากงาช้าง ขนาด ๖ x ๘.๑ x ๕ ซม. วางอยู่บนฐานรองรูปงูแผ่แม่เบี้ยทำด้วยเงินถม ขนาด ๘.๕ x ๑๖.๕ x ๑๐.๕ ซม. ด้านหน้าปรากฏ ข้อความดังนี้

ขอพระราชทานทูลเกล้าฯ ถวาย

ในกาลสมัยมงคล

เฉลิมพระชนม์พรรษา

พ.ศ. ๒๔๗๒

ข้าพระพุทธเจ้า ท้าวอนงค์รักษา

และบุตร์

จากข้อความดังกล่าวจึงสันนิษฐานว่า ท้าวอนงค์รักษา ในที่นี้หมายถึง ท้าวอนงค์รักษา(พร้อง ทองเจือ) ภริยาของพระยาไพชยนต์เทพ (ทองเจือ ทองเจือ) ทูลเกล้าฯ ถวายที่รองเศษ  พระโอสถมวนชิ้นนี้แด่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๓ รอบ พ.ศ. ๒๔๗๒ ซึ่งฐานรองรูปงูแผ่แม่เบี้ยนั้นน่าจะสื่อความหมายถึงปีนักษัตรพระราชสมภพของ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว คือ ปีมะเส็ง

กุญแจเมืองทองคำที่ระลึก

เมื่อครั้งที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินพร้อม ด้วยสมเด็จ  พระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ เยือนประเทศสหรัฐอเมริกา ในวันที่ ๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๗๔นายกเทศมนตรีเมืองไวท์ เพลนส์  นิวยอร์ก (White Plains, New York) ประเทศสหรัฐอเมริกาได้  ทูลเกล้าฯ ถวายกุญแจเมืองทองคำที่ระลึก เป็นลูกกุญแจลายประแจจีนทำจากทองคำ ขนาด ๔.๕ x ๑๕.๑ ซม. ด้ามกุญแจด้านหนึ่งแสดงรูปครุฑล้อมรอบด้วยช่อชัยพฤกษ์ ถัดลงมาบริเวณตอนกลางของลูกกุญแจมีข้อความว่า

PRESENTED TO THEIR MAJESTIES
THE  KING AND QUEEN OF SIAM
BY  THE CITY OF WHITE  PLAINS  NEW YORK
MAY  2 , 1931

อีกด้านหนึ่งแสดงรูปธงและข้อความดังนี้

 

1776 SEMPER FIDELIS 1683
THE CITY OF WHITE PLAINES NY 1915

รูปและข้อความดังกล่าวหมายถึงธงและคติพจน์ประจำเมืองไวท์ เพลนส์ รวมทั้งบอกศักราชที่ทำสงครามกลางเมืองเพื่อประกาศอิสรภาพ ทั้งหมดอยู่ภายในวงล้อมรูปช่อชัยพฤกษ์เช่นเดียวกัน

ตราประทับครั่งด้ามแก้วผลึก

เป็นตราประทับประดับพระสังวาลเพชร ขนาด ๒.๔ x ๗.๓ ซม. ด้านหนึ่งเป็นพระปรมาภิไธยย่อ ป.ป.ร. แกะสลักจากหินโมราทรายทอง อีกด้านเป็นพระนามาภิไธยย่อ ร.พ. แกะสลักจากทองคำ สันนิษฐานว่า สมเด็จพระเจ้า บรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ทรงออกแบบตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า ควรมีตราประทับเป็นแบบคู่ เช่น ตราพระบรมราชโองการคู่กับตราพระราชเสาวนีย์ หรือตราพระปรมาภิไธยย่อ ป.ป.ร. คู่กับตราพระนามาภิไธยย่อ ร.พ.   เป็นต้น

Scroll to Top
[ Reset Settings ]